Uitgelicht

Netflixknop

En toen viel ik bijna dood over een afgedankt tv-toestel in een keldergang van de VRT. Geen ongewoon zicht, maar deze keer bleef ik staan. Een flashback. Kleine Tom-vol-puisten, die elke dag zijn spaarcenten telde, in de hoop ooit dat ene, iconische teeveetje van Philips te kunnen kopen. Met een kleurenscherm en – hallelujah – een ingebouwde videorecorder. Op af-stands-be-die-ning! Dat leek me toen een soort toegangsticket tot de hemel. Maar nu ik in die anonieme VRT-gang precies hetzelfde toestel tegenkwam, twintig jaar later, moest ik lachen.

Digital Natives? Passé!

Het contrast tussen kleine Tom-met-flapoortjes en mijn dochter kon niet groter zijn. Jasmijn is vier, en zal nooit in die glossy papieren catalogus bladeren, smachtend naar analoge beeldbuisbrol. Niet omdat ze rotverwend is, maar omdat ze tot een generatie behoort die je zelfs niet meer gewoon digital native kan noemen. Dat is een woord voor tieners en twintigers. De jonkies die vandaag geboren worden: die gaan ons pas écht verbazen. En ik vind dat je daar heel weinig over hoort of leest. De echte revolutie loopt rond op de kleuterspeelplaats. En met wat geluk wordt het de eerste generatie die er géén zooitje van maakt.

Alles digitaal

Het gaat veel verder dan ‘het internet is overal’. Onze kleuters groeien op in een spannend oerwoud waar elk oppervlak interactief kan zijn. Tv, computer, tablet, smartphone, digitaal speelgoed, smartboards, reclameborden; zelfs mijn autoradio is een halve cinema. Wat er op die schermen te zien is, volgt je naadloos van toestel naar toestel. Bumba is overal. Al die led-panelen en projecties vormen samen één grote, digitale omgeving.

BOEK
Soms leest ze ook gewoon een boek over astrofysica hoor.

Is dat een probleem? Je las al eerder dat ik vind van niet als het gaat over apps en smartphones, maar eigenlijk was dat in-hokjes-van-2016 denken. De toekomst ziet er anders uit.

Alles altijd overal

Sinds kort hangt er bij ons thuis (pas op, #reclame) een heerlijk glimmende LG OLED-tv aan de muur. En de liefde van het hele gezin is groot. Flinterdun, een scherm zo groot als de keukentafel, met een beeldkwaliteit waar je van in je arm knijpt. Een minimalistische, ingebouwde soundbar met surroundgeluid waar je letterlijk van omkijkt. Een wonderlijk staaltje techniek. Maar dat zijn details. Wat telt is: het is mijn eerste tv die geen tv meer is, maar een smartphone voor reuzen.

LG TV
Dat is ‘m 😍😍😍.  Het mooie is: je kan er ook inhoud op afspelen die niet van de openbare omroep komt. Maar wel op eigen risico. Oh en die muur en die verf, dat komt goed hoor.

Hij bulkt van de apps: je kan er beter Youtube op kijken dan op de beste pc. De afstandsbediening is een soort hyperaccurate computermuis, compleet mét een heerlijke Netflix-knop, die elke keer zo verleidelijk naar me lacht dat ik steeds minder geneigd ben om verder te zappen naar een echte tv-zender. En ik ben niet de enige thuis.

Ik denk niet dat Jasmijn weet wat een programmagids is, of begrijpt dat Ketnet elke dag eerst Bumba en dan Uki, Musti en Simon uitzendt – in die volgorde, en op een vast uur. Voor haar is Simon, haar lievelingskonijn, iets dat op bestelling uit eender welk toestel met een scherm komt. Inhoud is iets dat het ritme van je leven volgt. Die tv luistert naar jou, en niet omgekeerd.

“De kans is groot dat ze later hoofdschuddend gaat bulderlachen als ik haar uitleg dat in mijn tijd het zevenuurjournaal ook effectief om zeven uur begon.”

Generation no stress?

En toch. Misschien dat Jasmijn en haar vrienden al die technologie zo evident gaan vinden, dat ze er ook niet echt meer in geïnteresseerd zijn. Ik vond het als kind een Star Wars-achtige ervaring om de eerste keer op straat te bellen. Ik was zelfs nog onder de indruk van (hou je vast) cd-i’s en snake.  Doordat mijn generatie die technologie heeft zien ontstaan, is er ook een soort van dwangmatige nieuwsgierigheid naar het laatste nieuwe model smartphone gegroeid.

JBC TV.jpg
Gaan shoppen? Even swipen tussen twee pasbeurten door. Ah ja.

Maar Jasmijn? Die vindt technologie, ook de laatste nieuwe, een evidentie, iets dat bijna tot haar natuur en onderbewustzijn behoort. Water uit de kraan. Ze zet nu al regelmatig zelf de tablet uit met de woorden ‘Nu gaan we spelen hé, vake!’ Dat zou kleine Tom-met-het-foute-haar nooit met zijn Gameboy gedaan hebben.

Stel je dat voor: een generatie digital natives 2.0 die niet meer zoals wij worstelt met die voortdurende stortvloed van prikkels, maar zich er kiplekker bij voelt en er slim mee omspringt. Nooit meer digitaal detoxen. Jasmijn pikt er gewoon uit wat ze nodig heeft, en haalt bij de rest haar schouders op. Zou het kunnen dat dat zo blijft? Het kan beide kanten op. In tussentijd pakken ze mij die Netflix-knop toch niet meer af.

FIETSEN
Speciaal voor Kind & Gezin: nóg een foto waarop Jasmijn niet voor tv zit.

 

 

 

Shit just got real

EN TOEN was er nog één taboe. Over werkelijk elk aspect van het prille ouderschap word je doodgemept met boeken, apps en meestal vrouwelijke collega’s die bol staan van het pedagogisch advies. Maar over één onderwerp hoor je niemand. Tot het te laat is. En dat moet stoppen. Dus spreek ik het hier voor het eerst luidop uit:

WAAR LAAT JE IN ‘S HEMELSNAAM JE KIND ALS JE DRINGEND MOET KAKKEN?

Wow, wow, niet lachen! Beeld je in dat je alleen thuis bent met een peuter van twee. Die heeft maar één minuut nodig om een My Little Pony door te slikken, je laptop als trampoline te gebruiken of door de brievenbus naar buiten te kruipen. En jij wil nu gewoon ’s effe vijf minuten rustig op die pot gaan zitten en je ding doen.

Potprivacy

Een zuigeling kan je nog immobiliseren, en slaapt bovendien driekwart van de dag. Maar een wandelend minimensje met een eigen willetje: wat doe je daarmee? Opsluiten of vastbinden zijn sociaal minder acceptabel. Er is maar één, schokkend antwoord: meenemen.

ILLU toiletpotje
De plaats van het onheil. Met aangepaste literatuur voor alle betrokkenen.

En zo, damesheren, werd Jasmijn De Cock de enige mens die mij op de porseleinen troon mag zien (en horen) zitten. Mijn man en ik hebben namelijk na elf jaar nog steeds de amoureuze woestijn van de openlijke ontlasting niet bereikt, en gelukkig maar. Als ik op de pot zit in de badkamer, komt er niemand in.

Maar Jasmijn dus wel. Toen ze nog in een wipper paste, kon ik haar desgewenst omdraaien, zodat ze niet recht in mijn ogen moest kijken terwijl ik allerlei aroma’s verspreidde. Later plantte ik haar midden in een berg speelgoed op de badkamervloer. Waarop mevrouw prompt naar de slecht sluitende badkamerdeur kroop, en die schaterlachend openduwde, zodat de overburen door het venster in de gang mee konden kijken naar die malle vader op zijn wc. De dag erna stond er een stevig babyhek voor de deur, en dat staat er nog steeds.

ILLU traphek
Joekel van een traphek. Zal ze leren. Dat van ons komt van BabyDan, kwaliteit dik ok, je kan uitbreiden en combineren zoveel je wil. Opvouwen en meenemen op autovakantie kan ook, lekker handig als je bijvoorbeeld een hacienda met zwembad huurt in de zomer.

Piemel! Piemel!

De uitdaging wordt met de tijd groter. Jasmijn is sinds haar tweede verjaardag erg geïnteresseerd in wat er zich allemaal op (en helaas ook in) die grote witte toiletpot afspeelt. Ik heb het al opgegeven om in haar bijzijn staand te plassen, want ze zou ongelukken doen om van dichtbij te zien hoe dat nu allemaal in z’n werk gaat. Dus gaat vake braaf zitten. Als ze zelf op het potje gaat, eist ze trouwens met een heel ernstig gezicht dat andere aanwezigen hun broek afsteken en eveneens op de pot gaan zitten. Als je dat niet doet roept ze heel hard ‘Piemel! Piemel! Vake piemel!’. Misschien dat we daar toch eens een dokter naar moeten laten kijken.

In een openbaar toilet is het nog erger. Die stresspuisten die jonge ouders hebben? Die zijn voor de helft van de panische angst dat hun kind aan de muur – of erger: de vloer! – zou likken terwijl het in een vunzig toilethok staat te wachten tot je klaar bent. Ik betaal altijd met plezier een toiletdame voor haar diensten, maar als ze er kortstondige kinderopvang bij zou nemen, mag ze gerust een nul achter haar prijs zetten.

De allergrootste stressfactor is echter: hoe lang moet je die schending van je fecale privacy verdragen? Mag de toiletdeur weer op slot wanneer ze pakweg zes zijn? Of achttien? Ik hoop alleszins nog van wat me-time te kunnen genieten voor ik negentig ben en zíj míjn kont moet komen vegen.

Opvoeden zonder apps? Niet doen.

EN TOEN kon ze swipen. Het duurde een jaar voor Jasmijn mijn Samsung eindelijk niet meer uitsluitend zag als een aangenaam afgerond ding om op te kwijlen en kauwen. Dat liet ik haar overigens niet echt doen, want zo’n zichzelf richting een meter tachtig celdelende baby en straling: die houd je best een eindje uit elkaar. Boerenverstand. Maar zodra ze begreep dat er een hele wereld van kleuren, pratende poesjes en K3 in dat malle apparaat zat, was het niet meer uit haar dagelijkse speelarsenaal weg te denken. ‘Boe, slechte vader!’ roept de goegemeente nu. Dikke onzin: dood aan de anti-technologielobby! Wie opvoedt zonder apps, slaat een deel van de leercurve over.

Spring hier rechtstreeks naar Jasmijns lijstje van favoriete apps.


Bestiale porno

Tenzij je in een commune woont of met een Daihatsu Move rijdt (of allebei, dan mag je dit artikel integraal overslaan), ziet je kind je al van in de wieg om de drie minuten je mail checken of de zoveelste babyfoto op Facebook zetten. Op school komt er vandaag al geen krijtje meer aan te pas, en stilaan wordt in het onderwijs en de meeste bedrijfstakken een goed evenwicht gevonden tussen zelf denken en googelen.

Kortom: of je dat nu leuk vindt of niet, digibeten worden wellicht geen eerste minister in 2050.

Dat hoeft allemaal zo erg niet te zijn. Ontwikkelingspsychologen zijn het erover eens (heb ik onthouden uit een debat met o.a. de befaamde kinderpsychiater Peter Adriaenssens in 2015) dat spelend leren op een tablet je kind alleen maar ten goede komt. Niet als je het zes uur lang naar bestiale porno laat surfen, wel als je het met de juiste apps gedoseerd laat experimenteren. Niet als je het op restaurant in een hoek parkeert met je telefoon, om niet gestoord te worden bij het derde digestief, maar wel als je samen op ontdekkingstocht gaat.

1995-move-11
Daihatsu Move (ware grootte)

Verliefd op een poes

Jasmijn vond het al vroeg grappig om naar filmpjes van zichzelf te kijken, of samen selfies te maken. Tegen de tijd dat ze anderhalf was kon ze door de foto’s op mijn smartphone swipen, en wist ze dat het goed nieuws was als er een pijltje verscheen, want als ze daarop duwde begon er een filmpje te spelen.

Daarna werd ze verliefd op de sprekende poes Talking Tom, die met een piepstemmetje alles herhaalt wat je zegt, en die je vooral ook tegen de grond kan meppen met een paar welgemikte vingerbewegingen. Gierende pret.

Als ik je een tip mag geven: koop die app effe voor die paar schamele euro’s, je uk kan nog niet like a boss reclame wegklikken zoals jij en ik.

Zesduizend pizza’s aub

Hoewel mijn man uitbater is van de grootste kinderzender van Vlaanderen, liet Jasmijn lineaire televisie al snel links liggen. Door samen op Youtube rond te klikken leerde ze zelf kiezen wat ze wou zien. Ze ontdekte door observatie dat ze mijn smartphone of iPad moest kantelen om beter te kunnen zien. En als het haar niet aanstond, wist ze dat ze op die ene zwarte knop onderaan moest duwen, zodat ze een andere app kon uitzoeken. Het werd een heerlijk spel van trial en error.

Uiteraard neem je je voorzorgen. Je zet je apparaat in vliegtuigmodus, zo kunnen er geen ongelukken gebeuren met je opgeslagen Visa-gegevens – voor je het weet heb je zesduizend pizza’s besteld. Je Ipad heeft een blokkeerstand (drie keer op de homeknop duwen) zodat je peuter niet meer uit de openstaande app geraakt. Je Samsung heeft een fantastische Kids-stand: je gsm wordt een kindertelefoon, met een eigen homescreen en een selectie aan aangepaste apps. Goed voor uren schadeloos ravotten.

2015-09-27 12.10.27
Zappen op tv? Dat doet ze door op te staan en over het scherm te vegen. Ik volg haar commando’s met de afstandsbediening, vanuit de sofa.

Hier vind je een lijstje van Jasmijns favoriete apps voor tablet en smartphone.